Strona główna / Pisownia / Poprawna forma: żądać czy rządać?

żądać

Poprawna pisownia

rządać

Błędna forma

Wyjaśnienie

Czy można rządać czegoś od kogoś? Absolutnie nie – ta forma nie istnieje w języku polskim i jest jednym z częstszych błędów ortograficznych. Jedyna poprawna forma to żądać – przez ż, nie przez rz.

Skąd pochodzi ta pomyłka? Prawdopodobnie z podobieństwa brzmieniowego do słowa rządzić lub rząd, które piszemy przez rz. Mózg łatwo miesza te wyrazy, skoro brzmią podobnie i kojarzą się z władzą czy egzekwowaniem. Tymczasem żądać ma zupełnie inne korzenie – pochodzi od prasłowiańskiego żędati, spokrewnionego z czeskim žádat. Polskie piśmiennictwo notuje tę formę już od XV wieku.

Zasada jest prosta: żądać piszemy zawsze przez ż. Dotyczy to też wszystkich pochodnych – zażądać, żądanie, żądający czy żądanie zapłaty. Wszędzie tam pojawia się ż, nigdy rz.

Warto zapamiętać, że żądać oznacza stanowcze, kategoryczne domaganie się czegoś – jest mocniejsze niż zwykłe prosić czy chcieć. To słowo niesie ze sobą ładunek determinacji i oczekiwania spełnienia.

Przykłady zastosowania

Związek zawodowy postanowił żądać podwyżek dla wszystkich pracowników fabryki.

Nie masz prawa żądać ode mnie wyjaśnień w tej sprawie.

Klientka zaczęła głośno żądać rozmowy z kierownikiem sklepu.

Prawnik doradził, by żądać pełnego odszkodowania za wyrządzone szkody.

Zauważyłeś błąd w tym wpisie?
Daj nam znać, poprawimy to jak najszybciej.