Zdania podrzędne. Rodzaje zdań podrzędnie złożonych

Zdania podrzędne. Rodzaje zdań podrzędnie złożonych

Wypowiedzenia dzielą się na zdania (mają orzeczenie) i równoważniki zdań (nie mają orzeczenia).

Zdania dzielą się na zdania pojedyncze (z jednym orzeczeniem) i zdania złożone (z dwoma lub większą liczbą orzeczeń).

Zdania pojedyncze dzielą się na zdania pojedyncze nierozwinięte (składające się wyłącznie z orzeczenia lub z orzeczenia i podmiotu) i zdania pojedyncze rozwinięte (składające się z orzeczenia i określeń lub z orzeczenia, podmiotu i określeń).

Zdania złożone dzielą się na zdania złożone współrzędnie (łączne, rozłączne, przeciwstawne i wynikowe) i zdania złożone podrzędnie (przydawkowe, dopełnieniowe, okolicznikowe, orzecznikowe i podmiotowe).

Ostatnie wymienione, czyli zdania złożone podrzędnie są tematem tego wpisu. W polszczyźnie wyróżnia się pięć rodzajów zdań złożonych podrzędnie, czyli dokładnie tyle samo, ile jest części zdania. To właśnie od części zdania wzięły się ich nazwy.

Zdania złożone podrzędnie przydawkowe:

  • odpowiadają na pytania przymiotnika
  • pytania: jaki? jaka? jakie? który? która? które? czyj? czyja? czyje?
  • przykład zdania: Osoby, które są nieżyczliwe, nie mają wielu przyjaciół.

Zdania złożone podrzędnie dopełnieniowe:

  • odpowiadają na pytania przypadków zależnych, czyli wszystkich pięciu przypadków, poza mianownikiem i wołaczem (dopełniacz, celownik, biernik, narzędnik, miejscownik)
  • pytania: kogo? czego? komu? czemu? kogo? co? z kim? z czym? o kim? o czym?
  • przykład zdania: Wiem, że moje starania na nic się nie zdały.

Zdania złożone podrzędnie okolicznikowe:

  • okolicznik miejsca – pytania: gdzie? skąd? dokąd? którędy?
  • przykład zdania z okolicznikiem miejsca: Bądź jutro tam, gdzie się zazwyczaj umawiamy.
  • okolicznik czasu – pytania: kiedy? jak długo? w jakim czasie? odkąd?
  • przykład zdania z okolicznikiem czasu: Nie odzywaj się na lekcjach, kiedy nie jesteś o to proszony.
  • okolicznik sposobu – pytania: jak? w jaki sposób?
  • przykład zdania z okolicznikiem sposobu: Od tygodnia wreszcie zachowuje się tak, jak obiecywał od dawna.
  • okolicznik przyczyny – pytania: dlaczego? z jakiej przyczyny? z jakiego powodu?
  • przykład zdania z okolicznikiem przyczyny: Nie przyniósł Kasi kwiatów, ponieważ zupełnie wyleciała mu z głowy data jej urodzin.
  • okolicznik celu – pytania: po co? w jakim celu?
  • przykład zdania z okolicznikiem celu: Kacper został po lekcjach, by dowiedzieć się, jak może poprawić ocenę niedostateczną ze sprawdzianu z matematyki.
  • okolicznik przyzwolenia – pytania: mimo co? mimo czego? wbrew czemu?
  • przykład zdania z okolicznikiem przyzwolenia: Bardzo cię lubię, mimo że nikt tak jak ty nie potrafi mnie wyprowadzić z równowagi.
  • okolicznik warunku – pytania: pod jakim warunkiem? w jakim wypadku? w razie czego?
  • przykład zdania z okolicznikiem warunku: Zgodzę się na twój wyjazd na narty, pod warunkiem, że będziesz do mnie dzwonił dwa razy dziennie – rano i wieczorem.
  • okolicznik stopnia i miary – pytania: ile? jak bardzo?
  • przykład zdania z okolicznikiem stopnia i miary: Zarobiłem tyle, że mogłem pozwolić sobie na spełnienie moich marzeń.

Zdania złożone podrzędnie orzecznikowe:

  • odpowiadają na trzy pytania, które należy zapamiętać
  • pytania: kim jest? czym jest? jaki jest?
  • przykład zdania: Kacper jest tym, kim wymarzył sobie w dzieciństwie, że będzie.

Zdania złożone podrzędnie podmiotowe:

  • odpowiadają na pytania rzeczownika
  • pytania: kto? co?
  • przykład zdania: Wydarzyło się to, co nigdy miało się nie wydarzyć.

Ocena

Średnia ocena: 4.6 / 5. Liczba głosów: 24

Powiadomienia o komentarzach
Powiadom o
guest
4 komentarzy
Inline Feedbacks
Pokaż wszystkie komentarze.
elo

Polecam 10/5.

Edytowany 28 dni temu przez elo
Anonimowo

polecam 10/10 XD

Anonimowo

polecam

Anonimowo

świetne