Poniżej znajdziesz gotowe zwroty do rozprawki pogrupowane według jej części: na wstęp, do argumentów, do przywołania lektury i na zakończenie, a do tego tabelę wyrazów łączących i listę sformułowań, których lepiej unikać. Zwroty przydadzą się zarówno na egzaminie ósmoklasisty, jak i na maturze. Jeśli najpierw chcesz sobie przypomnieć, z jakich części składa się rozprawka, zajrzyj do wpisu schemat rozprawki.
Jak korzystać z gotowych zwrotów, żeby nie stracić punktów?
Gotowe zwroty pomagają, ale tylko wtedy, gdy prowadzą myśl, a nie ją zastępują. Egzaminator ocenia przede wszystkim to, co masz do powiedzenia o temacie.
- Dopasuj zwrot do tematu. „Problem ten od wieków zajmuje twórców” pasuje do tematu o miłości czy przyjaźni, ale brzmi sztucznie przy temacie o roli wyobraźni w dzieciństwie.
- Nie powtarzaj tego samego zwrotu. Jeśli każdy akapit zaczynasz od „Kolejnym argumentem jest…”, praca robi się monotonna. Zmieniaj sformułowania.
- Nie lej wody. Zdanie, które nic nie wnosi, tylko zabiera słowa. Lepiej napisać mniej, ale konkretnie.
- Po zwrocie musi pojawić się treść. „Potwierdzeniem tej tezy jest postawa Rudego” to dopiero początek. Dalej trzeba wyjaśnić, co bohater zrobił i co z tego wynika.
Wymagania na egzaminie ósmoklasisty. Wypracowanie musi liczyć co najmniej 200 wyrazów. Uczeń wybiera jeden z dwóch tematów: twórczy (opowiadanie) albo argumentacyjny (rozprawka lub przemówienie). W pracy trzeba odwołać się do wybranej lektury obowiązkowej, a polecenie często wymaga też przywołania innego utworu literackiego, dlatego czytaj temat uważnie.
Wymagania na maturze (poziom podstawowy). Według informatora CKE wypracowanie musi mieć co najmniej 300 wyrazów i być wypowiedzią argumentacyjną. Nie musi to być klasyczna rozprawka, może to być np. esej, artykuł czy list otwarty. Trzeba odwołać się do lektury obowiązkowej wybranej z listy w arkuszu, do innego utworu literackiego oraz do dwóch kontekstów. Do pełnej realizacji polecenia wystarczą dwa argumenty. Więcej szczegółów znajdziesz we wpisie jak napisać rozprawkę na maturze.
Uwaga dla maturzystów: praca bez odwołania do lektury obowiązkowej dostaje 0 punktów we wszystkich kryteriach. Praca krótsza niż 300 wyrazów jest oceniana tylko za spełnienie warunków polecenia i kompetencje literackie i kulturowe, a za kompozycję i język dostaje 0 punktów.
Zwroty na wstęp
Wprowadzenie do tematu
- Problem, który porusza temat, dotyczy każdego z nas, ponieważ…
- Pytanie o to, czy…, zadaje sobie wielu ludzi, szczególnie wtedy, gdy…
- Temat ten skłania do zastanowienia się nad…
- Kwestia… od dawna zajmuje pisarzy i filozofów.
- Każdy z nas przynajmniej raz stanął przed wyborem, czy…
- Słowo „…” każdy rozumie nieco inaczej. Dla mnie oznacza ono…
- Wielu ludzi uważa, że…, jednak warto przyjrzeć się temu bliżej.
- Literatura wielokrotnie pokazywała bohaterów, którzy musieli zmierzyć się z…
Teza
- Uważam, że…
- Moim zdaniem…
- Jestem przekonany/przekonana, że…
- Sądzę, że…
- Stoję na stanowisku, że…
- Nie mam wątpliwości, że…
- Zgadzam się ze stwierdzeniem, że…
- Nie zgadzam się z opinią, że…, ponieważ…
Zapowiedź argumentów
- Swoje stanowisko uzasadnię, odwołując się do… oraz…
- Aby udowodnić słuszność tej tezy, przywołam przykłady z…
- Słuszność mojego zdania potwierdzają losy bohaterów…
- Postaram się to wykazać na przykładzie…
- Przemawiają za tym co najmniej dwa argumenty.
Zwroty do argumentów
Wprowadzenie argumentu
- Pierwszym argumentem potwierdzającym moją tezę jest…
- Przede wszystkim należy podkreślić, że…
- Najważniejszym argumentem jest dla mnie to, że…
- Za słusznością tej tezy przemawia fakt, że…
- Na początek chciałbym/chciałabym zwrócić uwagę na…
- Moje stanowisko potwierdza przede wszystkim to, że…
- Nie można pominąć faktu, że…
- Istotne jest również to, że…
Przywołanie lektury i przykładu
- Potwierdzeniem tej tezy jest postawa…
- Dobrym przykładem jest bohater…, który…
- Doskonale ilustruje to historia…
- Przykładem może być postać… z utworu…
- W lekturze „…” autor pokazuje, że…
- Przekonuje o tym zachowanie…, który/która…
- Podobnie postępuje bohater…
- Szczególnie wymowna jest scena, w której…
Jeśli szukasz tematów, na których przećwiczysz przywoływanie lektur, zajrzyj do zestawień tematy rozprawek z „Kamieni na szaniec” i tematy rozprawek z „Małego Księcia”.
Wniosek z argumentu
- Jak widać…
- Przykład ten dowodzi, że…
- Z tej historii wynika, że…
- Postawa bohatera pokazuje, że…
- Można więc stwierdzić, że…
- Dzięki temu przykładowi łatwo zrozumieć, że…
Kolejny argument
- Kolejnym argumentem jest…
- Drugim przykładem potwierdzającym moją tezę jest…
- Nie mniej ważne jest to, że…
- Słuszność tej tezy potwierdza także…
- Podobny wniosek można wyciągnąć z…
- Innym przykładem jest…
Kontrargument
- Można by sprzeciwić się, że…, jednak…
- Niektórzy uważają, że…, ale…
- Oczywiście zdarza się, że…, nie zmienia to jednak faktu, że…
- Choć można uznać, że…, to…
- Przeciwnicy tego poglądu twierdzą, że… Moim zdaniem nie mają racji, ponieważ…
Wyrazy i wyrażenia łączące
Wyrazy łączące spajają zdania i akapity. Dzięki nim czytelnik od razu wie, czy dodajesz coś nowego, przeciwstawiasz, czy wyciągasz wniosek. Spójność tekstu jest oceniana zarówno na egzaminie ósmoklasisty, jak i na maturze.
| Funkcja | Przykłady |
|---|---|
| dodawanie | ponadto, poza tym, co więcej, także, również, oprócz tego |
| przeciwstawienie | jednak, natomiast, ale, z kolei, mimo to, z drugiej strony |
| przyczyna | ponieważ, gdyż, bo, dlatego że, z powodu, ze względu na |
| skutek | dlatego, zatem, więc, w rezultacie, w związku z tym, wobec tego |
| przykład | na przykład, przykładem jest, świadczy o tym, dowodzi tego |
| podsumowanie | podsumowując, reasumując, w świetle tych przykładów, ostatecznie |
Zwroty na zakończenie
Podsumowanie argumentów
- Podsumowując…
- Wszystkie przywołane przykłady pokazują, że…
- Z przedstawionych argumentów wynika, że…
- Losy bohaterów… i… dowodzą, że…
- Reasumując…
- W świetle tych przykładów można stwierdzić, że…
Potwierdzenie tezy
- Moja teza okazała się słuszna.
- Udowodniłem/udowodniłam, że…
- Tym samym potwierdza się moje przekonanie, że…
- Jestem więc nadal przekonany/przekonana, że…
- Argumenty te potwierdzają, że…
- Nie mam wątpliwości, że postawiona przeze mnie teza jest prawdziwa.
Refleksja na koniec
- Myślę, że warto o tym pamiętać, zwłaszcza gdy…
- Historie te są dla mnie przestrogą przed…
- Dzięki tym utworom zrozumiałem/zrozumiałam, że…
- Każdy z nas może w swoim życiu…
- Choć…, to właśnie… nadaje życiu sens.
Zobacz, jak te zwroty działają w całych rozprawkach
Zestaw wzorcowych rozprawek na egzamin ósmoklasisty: od wstępu z tezą, przez argumenty z lekturą, po zakończenie.
Zwroty, których lepiej unikać
Te sformułowania pojawiają się w wielu pracach, ale nic nie wnoszą albo są błędne. Część z nich to pleonazmy, czyli połączenia wyrazów, które powtarzają tę samą treść.
| Zamiast tego | Napisz to |
|---|---|
| Od zarania dziejów ludzie… | Konkret związany z tematem, np. „Wielu bohaterów literackich musiało wybierać między…” |
| W dzisiejszych czasach… | Obecnie…, Dziś… (albo pomiń, jeśli czas nie ma znaczenia) |
| Jak wszyscy wiemy… | Zdanie bez tego wstępu. Jeśli coś jest oczywiste, nie trzeba tego zapowiadać. |
| Moim zdaniem uważam, że… | Moim zdaniem… albo Uważam, że… (pleonazm) |
| Reasumując, podsumowując… | Podsumowując… albo Reasumując… (pleonazm) |
| Temat ten jest bardzo ciekawy i ważny. | Wyjaśnij, dlaczego temat jest ważny, np. „Temat ten dotyczy wyborów, przed którymi staje każdy z nas”. |
| Bohater ten jest bardzo fajny. | Bohater ten zasługuje na podziw, ponieważ… |
| W tej lekturze pokazane jest dużo przykładów. | Nazwij konkretną scenę i postać. |
Zwroty w praktyce – fragment rozprawki
Temat: Czy warto pomagać innym? Pogrubione fragmenty to zwroty z tego wpisu.
Pytanie o to, czy warto pomagać innym, zadaje sobie wielu ludzi, szczególnie wtedy, gdy pomoc wymaga poświęcenia czasu, pieniędzy albo bezpieczeństwa. Uważam, że warto pomagać, ponieważ pomoc ratuje drugiego człowieka i zmienia także tego, kto pomaga. Swoje stanowisko uzasadnię, odwołując się do „Kamieni na szaniec” Aleksandra Kamińskiego oraz „Opowieści wigilijnej” Karola Dickensa.
Pierwszym argumentem potwierdzającym moją tezę jest to, że prawdziwa pomoc bywa możliwa tylko dzięki odwadze. Potwierdzeniem tej tezy jest postawa Zośki i jego przyjaciół, którzy podczas akcji pod Arsenałem ryzykowali życie, by uwolnić aresztowanego i torturowanego Rudego. Nie zostawili przyjaciela, choć wiedzieli, że mogą zginąć. Akcja się udała, choć jej cena była ogromna: kilka dni później zmarli zarówno ciężko pobity Rudy, jak i ranny w akcji Alek. Przykład ten dowodzi, że pomoc jest wartością, dla której warto podjąć nawet największe ryzyko.
Całą rozprawkę na ten temat znajdziesz w materiale „Czy warto pomagać innym?” – rozprawka z egzaminu ósmoklasisty z 2024 roku. Tematy z poprzednich lat zebrałam we wpisie tematy rozprawek z egzaminów ósmoklasisty.
Przygotowujesz się do matury? Przećwicz zwroty na tematach rozprawek maturalnych.
Najczęściej zadawane pytania
Ile słów musi mieć rozprawka na egzaminie ósmoklasisty?
Rozprawka na egzaminie ósmoklasisty musi mieć co najmniej 200 wyrazów. Na maturze na poziomie podstawowym wypracowanie musi liczyć co najmniej 300 wyrazów.
Czy w rozprawce można pisać w pierwszej osobie?
Tak. Teza wyraża twoje stanowisko, więc zwroty „uważam, że” czy „moim zdaniem” są w rozprawce naturalne. Ważne, by opinia była uzasadniona argumentami.
Ile argumentów powinna mieć rozprawka?
Najczęściej wystarczą dwa dobrze rozwinięte argumenty. Na maturze informator CKE wprost podaje, że do pełnej realizacji polecenia wystarczy przywołanie dwóch argumentów.
Jak zacząć rozprawkę, gdy nie mam pomysłu?
Zacznij od przeformułowania tematu w pytanie i odpowiedz na nie jednym zdaniem, a to będzie twoja teza. Wstęp dopisz na końcu, kiedy wiesz już, jakich argumentów użyjesz.
Czy na maturze można pisać rozprawkę z hipotezą?
Informator CKE nie wymienia hipotezy wprost. Wymaga wypowiedzi argumentacyjnej, w której przedstawisz własną opinię i ją uzasadnisz, dlatego bezpieczniej postawić tezę i konsekwentnie jej bronić.
Materiały do pobrania
- 48 tematów rozprawek z 16 lektur – gotowe tematy do ćwiczenia przed egzaminem ósmoklasisty.
- Sprawdzanie wypracowań – jeśli przygotowujesz się do matury i chcesz wiedzieć, ile punktów dostałaby twoja praca.
